Hiperhydroza, zwana też nadpotliwością, to stan, w którym organizm wytwarza zbyt duże ilości potu. Przyczyny nadmiernej potliwości mogą być zróżnicowane, zależne od cech osobniczych, temperatury otoczenia czy natężenia wysiłku fizycznego. W niektórych przypadkach jednak hiperhydroza może być czymś więcej niż dolegliwością przynoszącą wyłącznie dyskomfort i stanowi ona objaw poważnych zaburzeń i chorób. Aby leczyć nadpotliwość, należy wiedzieć, jaki lekarz może zająć się diagnostyką tej przypadłości oraz jakie badania zrobić przy nadmiernej potliwości. O tym w artykule.
Leczenie nadpotliwości rozpoczyna się od wnikliwego wywiadu i badania fizykalnego. Lekarz pierwszego kontaktu z pewnością zapyta o okoliczności, w których nadmierne pocenie się objawia, zmierzy tętno, ciśnienie i inne podstawowe parametry. Może również skierować pacjenta na dodatkowe badania.
Badania krwi przy nadmiernej potliwości
Jedne z pierwszych badań, jakie zleci lekarz rodzinny lub internista przy nadmiernej potliwości to morfologia krwi z rozmazem oraz oznaczeniem poziomu TSH, FT3, FT4 oraz glikemii. Lekarz może też zlecić zbadanie parametrów określających pracę wątroby i nerek.
Co oznaczają te parametry?
- morfologia krwi z rozmazem – pozwala na wgląd w ogólną kondycję pacjenta,
- OB – podwyższone OB może świadczyć o toczącym się w organizmie stanie zapalnym,
- TSH – nieprawidłowy poziom hormonu tarczycy może wskazywać na jej nadczynność, która może prowadzić do nadpotliwości,
- glikemia – nierozpoznana i nieleczona cukrzyca może powodować problemy z nadmiernym poceniem,
- parametry określające pracę nerek i wątroby – nieprawidłowości w ich poziomach mogą zwracać uwagę na dolegliwości, których objawem jest hiperhydroza.

Leczenie nadpotliwości może wymagać dalszej i pogłębionej diagnostyki. Zdarza się więc, że zachodzi potrzeba wykonania innych badań takich jak m.in.:
- jonogram – określa stan gospodarki elektrolitowej organizmu.
- lipidogram – pozwala ustalić poziomy różnych frakcji cholesterolu.
Trzeba podkreślić, że leczenie nadpotliwości wymaga przeprowadzenia podstawowych i rozszerzonych badań krwi. Pozwalają one na sprawdzenie ogólnego stanu organizmu, diagnozowaniu oraz monitorowaniu przebiegu różnych chorób. Wyniki niektórych badań mogą zasugerować przyczynę nadmiernego pocenia.
Badania obrazowe
W toku leczenia i diagnozowania nadmiernej potliwości lekarz specjalista może zaproponować badania obrazowe takie jak:
- UKG (echo serca) – pozwala na dokładne sprawdzenie pracy serca i zastawek;
- USG brzucha – umożliwia przyjrzenie się organom wewnętrznym;
- TK/MR klatki piersiowej – pomagają zdiagnozować dolegliwości płucne;
- MR głowy – obrazuje struktury mózgu.
Dzięki temu rodzajowi badań istnieje możliwość zobrazowania (zwizualizowania) zmian, które zachodzą w różnych strukturach (układach) organizmu.
Badanie moczu przy nadpotliwości
Ogólne badanie moczu może być przydatne w diagnostyce dolegliwości i schorzeń, wpływających na nadmierne pocenie. Ponadto umożliwia określenie kondycji nerek.
Nieprawidłowości w wynikach badania moczu mogą pomóc m.in. zdiagnozować rozwijające się infekcje czy zaburzenia gospodarki elektrolitowej organizmu, które mogą objawiać się zwiększoną produkcją potu.
Do jakiego lekarza się zgłosić z problemem nadpotliwości?
Nadmierna potliwość może wymagać wizyty u lekarza, który zadecyduje, jakie badania należy wykonać. W pierwszej kolejności warto się zwrócić do lekarza internisty lub lekarza rodzinnego. Lekarz ten po zebraniu wywiadu i ewentualnym zleceniu podstawowych badań może również zasugerować konsultację z lekarzem specjalistą np. endokrynologiem.
Na wizytę u lekarza trzeba się zdecydować, szczególnie gdy wzmożonemu poceniu towarzyszą objawy takie jak m.in.:
- ogólne osłabienie,
- spadek masy ciała,
- podwyższona temperatura,
- dolegliwości sercowe (kołatania serca, wzrost tętna i/lub ciśnienia),
- problemy z koncentracją,
- duszności.
Wzmożone pocenie może wynikać z sytuacji takich jak: intensywny wysiłek fizyczny, stres lub silne emocje i dotyczyć głównie pach dłoni i stóp. W większości przypadków jest to fizjologiczna reakcja organizmu na czynniki zewnętrzne. Jeśli jednak wzmożone pocenie budzi nasze obawy – należy wybrać się do lekarza.

Możliwe przyczyny nadmiernego pocenia
Do przyczyn hiperhydrozy diagnozowanych w trakcie badań należą m.in.:
- cukrzyca i inne choroby metaboliczne (nadczynność tarczycy, nadczynność przysadki),
- nowotwory (guz chromochłonny nadnerczy, chłoniak Hodgkina),
- schorzenia neurologiczne (choroba Parkinsona, uszkodzenia nerwów).
Warto zwrócić uwagę, że u kobiet jedną z przyczyn nadpotliwości, której towarzyszą uderzenia gorąca i huśtawki nastrojów, może być menopauza.
Pogłębiona diagnostyka nadpotliwości pomaga wykryć wiele dolegliwości, które w początkowej fazie rozwoju mogą być niezauważalne dla pacjenta lub ich objawy są bagatelizowane.
Skutki nieleczonej nadpotliwości
Trzeba wiedzieć, że przedłużająca się nadpotliwość, nawet gdy nie wiąże się z poważnymi dolegliwościami, może powodować nieprzyjemne skutki uboczne:
- grzybica – najczęściej dotyczy paznokci stóp, ale może rozwinąć się również w pachwinach, wałach pachowych i innych fałdach ciała,
- podrażnienia i otarcia – na przykład po wewnętrznej stronie ud, w pachwinach lub pod pachami,
- drobne, swędzące pęcherzyki na dłoniach, stopach lub tułowiu – pojawiają się w wyprysku dyshydrotycznym, który może być związany z nadpotliwością.
Nieleczona nadpotliwość może powodować ogólny dyskomfort i utrudniać codzienne funkcjonowanie. Gdy zmagamy się z nadmiernym poceniem, warto sięgnąć po skuteczny antyperspirant np. Perspirex Strong. To produkt o najwyższej skuteczności działania. Dlatego wystarczy, że zaaplikujesz go raz na 5 dni!.
Nadpotliwość sama w sobie nie musi być objawem poważnych schorzeń. Może bowiem stanowić reakcję organizmu na wysiłek, wysoką temperaturę otoczenia, emocje lub stres. Jednak gdy produkcja potu zwiększa się nagle, bez widocznej przyczyny, a do tego towarzyszą jej inne niepokojące objawy – należy udać się na konsultację lekarską, by zdiagnozować przyczynę i rozpocząć odpowiednie leczenie nadpotliwości.
Bibliografia
- PIOTRKOWSKA, Renata, JARZYNKOWSKI, Piotr, KSIĄŻEK, Janina, et al. Surgical treatment of hyperhidrosis of the upper limbs–implications for nursing. Medycyna Rodzinna, 2016.
- Prystupa, A., Kowal, A., Mosiewicz, J., & Myśliński, W. (2007). HYPERHYDROZA–OBJAWY, DIAGNOSTYKA I LECZENIE NA PODSTAWIE OPISU PRZYPADKU. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 13(4), 311.
- SAZANÓW-LUBELSKI, Jakub, BERGLER-CZOP, Beata Sylwia, BARASIŃSKA, Paulina, et al. Hyperhidrosis–pathogenesis and treatment methods. Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2018, vol. 105, no 4, p. 523-533.
- Wydro, Dorota. „Leczenie nadpotliwości dłoni i pach toksyna botulinową typu metodą mezoporacji.
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/322351
- https://badaj.to/jakie-badania-wykonac-przy-nadmiernej-potliwosci/